Top 17 # Phát Triển Du Lịch Bền Vững Ở Huế / 2023 Xem Nhiều Nhất, Mới Nhất 12/2022 # Top Trend | Samthienha.com

Phát Triển Du Lịch Huế Bền Vững / 2023

Đến Huế sẽ được đạp sẽ trên những con đường rợp bóng mát

Xanh và sạch

Gần đây, trong chuyến đến Huế để khảo sát các điểm du lịch mới, Tổng Giám đốc Công ty Du lịch Việt, ông Trần Văn Long có chia sẻ, sau một thời gian dài quay lại, Huế vẫn yên bình với những con đường phủ cây xanh, cảnh quan thiên nhiên không bị phá vỡ, là thế mạnh để phát triển du lịch.

Nghiên cứu của Khoa Du lịch- Đại học Huế gần đây về khả năng thu hút khách của điểm đến Huế cho thấy, phong cảnh thiên nhiên, hấp dẫn về văn hóa và an ninh, an toàn là ba yếu tố quan trọng nhất khiến du khách chọn Huế. Với ba yếu tố này vẫn có sự dịch chuyển khác nhau giữa khách quốc tế và nội địa, riêng phong cảnh thiên nhiên được cả hai dòng khách lựa chọn đầu tiên.

Ngày 28/6/2016, Huế đã vượt qua 125 thành phố trên toàn thế giới, được Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên quốc tế vinh danh là “Thành phố Xanh quốc gia”. Và với những nỗ lực để gìn giữ cảnh quan thiên nhiên, vệ sinh môi trường, cuối tháng 12/2017, Tổng cục Du lịch thông báo, Huế vinh dự đạt giải thưởng “Thành phố Du lịch sạch ASEAN”. Giải thưởng này sẽ được trao cho Huế tại diễn đàn Du lịch Đông Nam Á – ATF 2018, diễn ra ngày 26/1 tới ở Chiang Mai, Thái Lan.

Hiện nay, khá nhiều công ty du lịch ở Huế triển khai những tour tuyến, phát triển du lịch dựa trên yếu tố bảo vệ môi trường, cảnh quan thiên nhiên. Ông Trần Quang Hào, Giám đốc Huetourist cho biết, lý do hình thành tour “Sáng Thủy Biều – Chiều Tam Giang” là giúp du khách có trải nghiệm gần với thiên nhiên, đây cũng là xu hướng phát triển du lịch xanh trên thế giới. Theo đó, nguồn năng lượng để phục vụ du khách ở homestay Thủy Biều hoàn toàn sử dụng bằng năng lượng mặt trời. Khi đến đây, du khách còn tham gia làm vườn, trồng cây, tận hưởng những giá trị sống gắn với thiên nhiên.

Ông Nguyễn Văn Phúc, Phó Giám đốc Sở Du lịch nhận định, du lịch xanh đang phát triển tại Huế và ngày càng thu hút được du khách. Ngoài ý nghĩa góp phần bảo tồn tự nhiên, bảo vệ đa dạng sinh học, sự phát triển du lịch xanh đã và đang mang lại những lợi ích, tạo cơ hội tăng thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân các địa phương. Ngoài ra, du lịch xanh còn góp phần nâng cao dân trí và sức khoẻ cộng đồng thông qua các hoạt động bảo vệ môi trường và nghỉ ngơi giải trí.

Hàng cây mới được trồng tạo bóng mát trên tuyến đường tham quan Đại Nội Phát triển du lịch Huế bền vững

Nguyễn Diễn, Phó Giám đốc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, chi nhánh Đà Nẵng cho hay, tốc độ phát triển của du lịch đang khiến nhiều địa phương phải “khổ sở”. Chẳng hạn như ở Hội An. Nhiều người nơi khác đến Hội An mua đất, xây nhà và kinh doanh dịch vụ homestay. Khi phát triển quá nhanh đã làm mất đi các giá trị, khiến UBND tỉnh Quảng Nam ban hành một quy định được xem là vi hiến, trái pháp luật. Một loạt yêu cầu bắt buộc khi kinh doanh, như: Nhà ít nhất có 2 thế hệ, có thành viên ở tại đó, có bàn thờ tổ tiên… quy định này ở cấp độ địa phương là không thể.

Cũng theo ông Nguyễn Diễn, sự phát triển du lịch gây ra nhiều tác động tiêu cực tới môi trường và biến đổi khí hậu. Phát triển du lịch bền vững được xác định là yêu cầu cấp bách của toàn cầu nói chung, của Việt Nam nói riêng và Huế không ngoại lệ. Phát triển bền vững được hiểu đó là sự phát triển nhằm đáp ứng các nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai.

Ông Nguyễn Văn Phúc cho biết, từ năm 2008, tỉnh đã có kế hoạch phát triển bền vững giai đoạn 2008 – 2020, trong đó, đã ý thức rõ việc cần bảo vệ tài nguyên du lịch của địa phương, nhất là yếu tố môi trường tự nhiên và di sản văn hóa, với những định hướng phát triển bền vững du lịch.

“Để du lịch phát triển bền vững và hiệu quả theo định hướng, ngành du lịch Huế đã, đang tập trung thực hiện các giải pháp, lập kế hoạch phát triển từng sản phẩm du lịch một cách cẩn thận từ lúc bắt đầu để mang lại những lợi ích cho cộng đồng địa phương, tôn trọng văn hoá, bảo tồn nguồn lợi tự nhiên; nâng cao năng lực cạnh tranh với các điểm đến du lịch khác trong khu vực, thông qua việc nghiên cứu xu hướng, nhu cầu của du khách, lồng ghép các nguyên tắc bảo tồn văn hóa và thiên nhiên đặc hữu để tạo ra những sản phẩm mới, hấp dẫn, đáp ứng đúng nguyện vọng. Mang đến sự hài lòng cho du khách mà vẫn đảm bảo tính toàn vẹn của văn hóa địa phương, các giá trị thiên nhiên và giá trị di sản”, ông Nguyễn Văn Phúc chia sẻ.

Cũng theo lãnh đạo Sở Du lịch, một trong những định hướng phát triển du lịch của Huế là bảo tồn những giá trị địa phương thông qua việc phát triển những ngành nghề thân thiện với môi trường và sử dụng một cách tiết kiệm nhất các năng lượng không có khả năng tái tạo; chú trọng bảo vệ môi trường tự nhiên và môi trường xã hội tại các điểm du lịch, mỗi một doanh nghiệp khi tổ chức tour tuyến mới phải duy trì hệ sinh thái tự nhiên vốn có tại các điểm du lịch.

Phát triển du lịch là tất yếu và bảo vệ môi trường thiên nhiên sẽ giúp phát triển bền vững, điều này Huế đang làm rất tốt.

Bảy chương trình hành động của Huế khi nhận danh hiệu “Thành phố Xanh quốc gia”: Tăng cường xanh hoá đô thị thông qua việc trồng thêm nhiều diện tích cây xanh, bảo vệ diện tích mặt nước tự nhiên; xây dựng và cải thiện công tác giám sát, xử lý nước thải và chất thải rắn của thành phố; áp dụng hệ thống chiếu sáng thông minh hiệu suất năng lượng cao; thúc đẩy phát triển du lịch bền vững cho thành phố, trong đó chú trọng vào việc tổ chức xây dựng các tuyến thăm quan nhà vườn và các công trình di tích, hệ thống sông hồ, thủy đạo; đẩy mạnh sử dụng năng lượng tái tạo vào các hoạt động du lịch và dịch vụ; sử dụng vật liệu tự nhiên, vật liệu xây dựng không nung để xây dựng các công trình, cơ sở công cộng và tư nhân/hộ gia đình; tiến hành khẩn trương xóa, giảm và di dời các cơ sở ô nhiễm môi trường ra

Phát Triển Du Lịch Bền Vững / 2023

Những năm gần đây, ngành Du lịch Nha Trang tiếp tục phát triển mạnh mẽ, lượng khách du lịch quốc tế đến thành phố biển tăng nhanh. Không chỉ vậy, du lịch Nha Trang ngày càng đi vào chiều sâu, hướng đến sự phát triển bền vững.

Khẳng định thương hiệu

5 năm trở lại đây, TP. Nha Trang đã phát triển rất nhanh, ngày càng mang dáng dấp của một đô thị du lịch hiện đại. Cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch không ngừng được đầu tư; sản phẩm du lịch Nha Trang ngày càng đa dạng; việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, phục vụ du lịch ngày càng được đẩy mạnh. Theo thống kê của Sở Du lịch, đến thời điểm này, Nha Trang có gần 800 cơ sở lưu trú với hơn 36.000 phòng, trong đó có hơn 100 cơ sở lưu trú chất lượng 3 – 5 sao, đáp ứng nhu cầu lưu trú của du khách kể cả mùa cao điểm. Những năm qua, lượng khách du lịch đến Nha Trang tăng rất nhanh. Năm 2016, Nha Trang chỉ đón 4,2 triệu lượt khách du lịch thì đến cuối năm 2019 đã đón 6,5 triệu lượt khách (tăng 55%), trong đó có gần 3 triệu lượt khách quốc tế, tăng hơn 181,9% so với năm 2016 (hơn 1 triệu lượt khách). Năm 2019, doanh thu du lịch trên địa bàn Nha Trang được 24.258,7 tỷ đồng, tăng 211,2% so với năm 2016 (7.794 tỷ đồng).

Sự phát triển của Nha Trang không chỉ ở những con số về cơ sở lưu trú, lượng khách du lịch mà còn ở chất lượng dịch vụ. Bên cạnh lợi thế về “biển xanh, cát trắng, nắng vàng” để làm du lịch, cộng đồng làm du lịch của thành phố còn biết tạo ra những sản phẩm du lịch hấp dẫn như: Tắm bùn, lặn biển, các môn thể thao nước. Hiện nay, Nha Trang là địa phương nổi tiếng nhất trong cả nước về lặn biển và tắm bùn. Lặn biển ở Hòn Mun (vịnh Nha Trang), tắm bùn ở I-resort, Trung tâm Suối khoáng nóng Tháp Bà, thưởng thức Ducashow… là những trải nghiệm mà khách du lịch khó có thể bỏ qua khi đến Nha Trang. Đặc biệt, khu vui chơi giải trí Vinpearl Land đã trở thành điểm “check in” nổi tiếng nhất của thành phố biển. Các nhà đầu tư đã xây dựng các trung tâm mua sắm hiện đại như: Nha Trang Center, Vincom Plaza; xây dựng các sân golf đẳng cấp… để phục vụ du khách. Sự xuất hiện của các tập đoàn quản lý khách sạn hàng đầu thế giới như: Marriott,  InterContinental, Best Western, Accor, Wyndham, Park Hyatt… trong vai trò quản lý, điều hành đã góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch của Nha Trang.

Bà Nguyễn Thị Lệ Thanh – Phó Giám đốc Sở Du lịch đánh giá, Nha Trang không chỉ là trung tâm du lịch nghỉ dưỡng mà còn đủ sức để đón tiếp các đoàn khách hội nghị cao cấp. Đầu năm 2017, Nha Trang đã được lựa chọn để tổ chức nhiều sự kiện quan trọng của APEC 2017. Với những kết quả đạt được, Nha Trang đã được National Geographic (Tạp chí địa lý du lịch của Mỹ) xếp vào top 50 điểm đến quan trọng trên thế giới.

Khách du lịch tàu biển ghé Nha Trang.

Phát triển du lịch gắn với bảo vệ môi trường

Du lịch Nha Trang đang phát triển mạnh mẽ, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực thúc đẩy kinh tế – xã hội phát triển. Những năm qua, TP. Nha Trang luôn kiên định theo hướng phát triển du lịch gắn với bảo vệ môi trường, phát huy giá trị di sản văn hóa. Cuối năm 2018, UBND TP. Nha Trang đã kiến nghị UBND tỉnh hạn chế việc cấp phép các công trình khách sạn cao tầng ở khu vực trung tâm thành phố để giữ nét đẹp yên bình cho thành phố biển. Việc khai thác du lịch ở khu vực vịnh Nha Trang luôn được gắn với việc bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường biển. Đặc biệt, TP. Nha Trang đã giữ được công viên bờ biển tuyệt đẹp chạy dọc theo đường Trần Phú – Phạm Văn Đồng để người dân và du khách đến vui chơi. Theo đánh giá của nhiều đoàn khách du lịch quốc tế, cung đường biển của TP. Nha Trang là cung đường biển đẹp nhất Việt Nam hiện nay.

Công tác đảm bảo an toàn trong hoạt động du lịch, văn minh du lịch luôn được thành phố chú trọng. Thành phố cũng đã ban hành bộ quy tắc ứng xử văn minh du lịch trên địa bàn nhằm xây dựng hình ảnh và hình thành thói quen, hành vi ứng xử văn minh, thái độ lịch sự, thân thiện của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động làm việc trong ngành du lịch; đội ngũ quản lý và nhân viên các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh phục vụ khách du lịch; khuyến nghị những hành vi không phù hợp đối với du khách tại các điểm đến… Nhờ đó, những năm qua, môi trường du lịch ở Nha Trang đã tốt hơn. Tình trạng hàng rong chèo kéo khách du lịch; tình trạng trộm, cướp tài sản của du khách đã giảm.

Tuy nhiên, hoạt động du lịch trên địa bàn thành phố vẫn còn bộc lộ hạn chế, trong đó đáng chú ý là tình trạng kẹt xe do lượng khách du lịch tăng cao, không gian đô thị ngày càng bức bối do quá nhiều khách sạn cao tầng. Nhiều chuyên gia cho rằng, cần phải tái cơ cấu để đưa du lịch Nha Trang lên một tầm cao mới, giữ vững thương hiệu du lịch của thành phố biển…

Tại hội thảo về phát triển du lịch được tổ chức ở Nha Trang mới đây, ông Nicolas Urvois – Giám đốc Cấp cao Tập đoàn Tư vấn Du lịch THR (Dubai, UAE) khuyến cáo, để phát triển du lịch lên tầm cao, du lịch Nha Trang cần “chậm lại” để có cái nhìn toàn cảnh về thực trạng của mình; nghiên cứu, chọn lọc thị trường, định vị sản phẩm dịch vụ đặc trưng và xây dựng thương hiệu điểm đến.

Dịch Covid-19 đã khiến du lịch Nha Trang gặp nhiều tổn thất. Hiện nay, hoạt động du lịch ở thành phố đang được khôi phục trở lại. Với những định hướng trên, trong thời gian tới, hy vọng du lịch Nha Trang sẽ phát triển lên tầm cao mới; thương hiệu du lịch Nha Trang sẽ tiếp tục lan tỏa ra thị trường quốc tế. 

THÀNH NGUYỄN  

Phát Triển Bền Vững Du Lịch Hội An / 2023

Áp lực môi trường du lịch, thiếu sản phẩm giải trí đẳng cấp, sức cạnh tranh yếu…, vấn đề không mới của du lịch Hội An một lần nữa được phân tích mổ xẻ tại buổi tọa đàm “Du lịch Hội An hội nhập và phát triển bền vững” vừa diễn ra sáng qua 1.11 tại TP.Hội An.

Sức chứa du lịch Hội An đang quá tải. Ảnh: G.K

Sức chứa quá tải

Qua gần 20 năm, kể từ khi khu phố cổ được công nhận di sản văn hóa thế giới, du lịch Hội An phát triển khá nhanh với tốc độ tăng trưởng khoảng 15%/năm. Thống kê 5 năm gần đây cho thấy, khách du lịch đến Hội An tăng gấp 2 lần, từ khoảng 1,6 triệu lượt (2013) lên trên 3,3 triệu lượt (2017), tốc độ phát triển bình quân 5 năm (2013 – 2017) gần 119%.  Riêng 9 tháng đầu năm 2018, Hội An đã đón 4,55 triệu lượt khách, tăng 76,84% so với cùng kỳ. Mặc dù khách lưu trú tăng 18,29% đạt con số 1,32 triệu lượt khách, tuy nhiên số ngày lưu trú có chiều hướng giảm. Nếu năm 2013, bình quân ngày lưu trú của khách là 2,3 ngày thì năm 2017 con số này đã giảm xuống còn 2,11 ngày, 9 tháng đầu năm 2018 số ngày lưu trú ước khoảng 2,18 ngày, công suất sử dụng phòng đạt 54%.

Đặc biệt, vài năm gần đây, thị trường khách truyền thống Hội An (châu Âu, Bắc Mỹ) sụt giảm mạnh, ngược lại khách Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hồng Kông tăng nhanh. Nguyên nhân chủ yếu ngày càng có nhiều đường bay thẳng từ Đà Nẵng đến các nước trên và ngược lại. Hiện tại đã có 16 đường bay trực tiếp từ Trung Quốc đến Đà Nẵng với tần suất 79 chuyến/tuần và 4 đường bay từ Hàn Quốc, tần suất 127 chuyến/tuần, đến Osaka là 11 chuyến/tuần.

Theo ông Nguyễn Văn Lanh – Trưởng phòng VHTT TP.Hội An, sức cạnh tranh của du lịch Hội An còn yếu, chất lượng phát triển chưa cao, chưa có nhiều sản phẩm chủ lực. Kết cấu hạ tầng còn thiếu đồng bộ và chưa hiện đại, mật độ dân số cao (gấp 7 – 8 lần bình quân cả nước và khoảng 40 lần so với mật độ chuẩn thế giới), riêng mật độ dân trong khu phố cổ hiện đã hơn 10 nghìn người/km², dẫn đến quá tải giao thông, ô nhiễm môi trường… Còn theo ông Hồ Tấn Cường – Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL, sức chứa của Hội An đã đến ngưỡng, nên cần phải có những nghiên cứu cụ thể để tìm giải pháp hợp lý.

Nâng cao trách nhiệm doanh nghiệp

Tại buổi tọa đàm, bên cạnh những tồn tại cố hữu như thiếu hụt nguồn nhân lực, sản phẩm du lịch, an ninh trật tự, ô nhiễm môi trường… một số ý kiến doanh nghiệp cho rằng, nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trên thể hiện ở công tác quản lý nhà nước chưa theo kịp với sự phát triển nhanh của du lịch. Bà Trịnh Diễm Vy – Tổng Giám đốc Công ty Tổ chức sự kiện ẩm thực Hội An nhìn nhận, để du lịch phát triển bền vững thành phố cần thành lập tổ tư vấn du lịch để giải đáp cho doanh nghiệp cũng như lãnh đạo thành phố những vướng mắc, giải pháp hữu hiệu. “Có nhiều vấn đề phát sinh hàng ngày thành phố cần phải biết để xử lý. Đơn cử như tình trạng taxi không chở khách đường ngắn hay cau có với khách, dù đây là vấn đề nhỏ nhưng nó sẽ ảnh hưởng không tốt đến hình ảnh du lịch Hội An trong mắt khách” – bà Vy dẫn chứng. Theo ông Lê Thái Vũ – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tơ lụa Quảng Nam, một vấn đề cần quan tâm chính là xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng. “Bên cạnh những lễ hội về gốm hay ẩm thực đã được tổ chức, thành phố cũng cần nghiên cứu nâng tầm nghề may đo, biến Hội An như là xưởng may đo du lịch của thế giới vì đây là một một sản phẩm riêng có từ rất lâu của Hội An kể từ khi thành phố làm du lịch” – ông Vũ đề xuất.

Ông Kiều Cư – Bí thư Thành ủy Hội An cho rằng, những đóng góp của doanh nghiệp cho sự phát triển du lịch Hội An là không bàn cãi, nhưng doanh nghiệp không thể trông chờ và đổ hết trách nhiệm cho nhà nước. “Hội An thiếu khu vui chơi giải trí tầm cỡ, không có nhà hàng tầm cỡ, không có trung tâm thương mại phục vụ khách… thành phố luôn tạo điều kiện thuận lợi nhất nhưng đã có doanh nghiệp nào đầu tư vào các lĩnh vực này chưa” – ông Cư đặt câu hỏi. Theo ông Kiều Cư, sắp đến thành phố sẽ xây dựng 3 trung tâm đón tiếp khách, ngoài ra cũng sẽ mở rộng phố đi bộ xuống đường Phan Bội Châu để giảm áp lực phố cổ. “Chất lượng sản phẩm du lịch Hội An phải dựa trên giá trị văn hóa của Hội An, đó là di sản, là sự nhân tình thuần hậu vốn trở thành nét riêng níu chân du khách. Đặc biệt, mỗi doanh nghiệp phải là một đại sứ du lịch để tuyên truyền giới thiệu hình ảnh, du lịch Hội An ra thế giới để Hội An trở thành điểm đến hấp dẫn, thân thiện và hiếu khách” – ông Kiều Cư nói.

GIA KHANG

Phát Triển Du Lịch Bền Vững Là Gì? / 2023

Ngoài sự phát triển thân thiện với môi trường, khái niệm bền vững còn bao hàm cách tiếp cận du lịch thừa nhận vai trò của cộng đồng địa phương, phương thức đối xử với lao động và mong muốn tối đa hóa lợi ích kinh tế của du lịch cho cộng đồng địa phương. Nói cách khác, du lịch bền vững không chỉ có bảo vệ môi trường, mà còn quan tâm tới khả năng duy trì kinh tế dài hạn và công bằng xã hội. Du lịch bền vững không thể tách rời phát triển bền vững.

Hiện nay, trên thế giới vẫn chưa thống nhất về quan niệm phát triển du lịch bền vững. Du lịch bền vững được định nghĩa theo một số cách.

Machado, 2003 [1] đã định nghĩa du lịch bền vững là: “Các hình thức du lịch đáp ứng nhu cầu hiện tại của khách du lịch, ngành du lịch, và cộng đồng địa phương nhưng không ảnh hưởng tới khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ mai sau. Du lịch khả thi về kinh tế nhưng không phá huỷ tài nguyên mà tương lai của du lịch phụ thuộc vào đó, đặc biệt là môi trường tự nhiên và kết cấu xã hội của cộng đồng địa phương”. Định nghĩa này tập trung vào tính bền vững của các hình thức du lịch (sản phẩm du lịch) chứ chưa đề cập một cách tổng quát tính bền vững cho toàn ngành du lịch.

Theo Hội đồng Du lịch và Lữ hành Thế giới (WTTC), 1996 thì “Du lịch bền vững là việc đáp ứng các nhu cầu hiện tại của du khách và vùng du lịch mà vẫn bảo đảm những khả năng đáp ứng nhu cầu cho các thế hệ du lịch tương lai” Đây là một định nghĩa ngắn gọn dựa trên định nghĩa về phát triển bền vững của UNCED. Tuy nhiên, định nghĩa này còn quá chung chung, chỉ đề cập đến sự đáp ứng nhu cầu của du khách hiện tại và tương lai chứ chưa nói đến nhu cầu của cộng đồng dân cư địa phương, đến môi trường sinh thái, đa dạng sinh học…

Còn theo Hens L.,1998 [2], thì “Du lịch bền vững đòi hỏi phải quản lý tất cả các dạng tài nguyên theo cách nào đó để chúng ta có thể đáp ứng các nhu cầu kinh tế, xã hội và thẩm mỹ trong khi vẫn duy trì được bản sắc văn hoá, các quá trình sinh thái cơ bản, đa dạng sinh học và các hệ đảm bảo sự sống”. Định nghĩa này mới chỉ chú trọng đến công tác quản lý tài nguyên du lịch để cho du lịch được phát triển bền vững.

– Phát triển, gia tăng sự đóng góp của du lịch vào kinh tế và môi trường;

– Cải thiện tính công bằng xã hội trong phát triển;

– Cải thiện chất lượng cuộc sống của cộng đồng bản địa;

– Đáp ứng cao độ nhu cầu của du khách;

– Duy trì chất lượng môi trường.

Trong giai đoạn hiện nay, phát triển du lịch bền vững đòi hỏi phải phát triển các sản phẩm du lịch có chất lượng cao, có khả năng thu hút và đáp ứng các nhu cầu ngày càng cao của khách du lịch, song không gây tổn hại đến môi trường tự nhiên và văn hóa bản địa, đồng thời phải có trách nhiệm bảo tồn và phát triển nguồn tài nguyên và môi trường. Về vấn đề này, trong Chương trình Nghị sự 21 về công nghiệp du lịch và lữ hành hướng tới sự phát triển môi trường bền vững của Tổ chức Du lịch Thế giới và Hội đồng Thế giới đã xác định ” Các sản phẩm du lịch bền vững là các sản phẩm được xây dựng phù hợp với môi trường, cộng đồng và các nền văn hóa, nhờ đó sẽ mang lại lợi ích chắc chắn chứ không phải là hiểm họa cho phát triển du lịch ” [3].

Một trong những trọng tâm quan trọng hàng đầu của phát triển du lịch bền vững hiện nay là hướng tới sự cân bằng giữa các mục tiêu về kinh tế – xã hội và mục tiêu bảo tồn tài nguyên, môi trường và văn hóa cộng đồng trong khi phải tăng cường sự thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao và đa dạng của khách du lịch. Sự cân bằng này có thể thay đổi theo thời gian khi có sự thay đổi về các quy tắc xã hội, các điều kiện đảm bảo môi trường sinh thái và sự phát triển của khoa học công nghệ. Tuy nhiên phương pháp tiếp cận đảm bảo cho phát triển du lịch bền vững phải dựa vào sự cân bằng tài nguyên môi trường với một quy hoạch thống nhất.

Ở Việt Nam, khái niệm phát triển du lịch bền vững còn tương đối mới. Nhưng thông qua các bài học kinh nghiệm và thực tiễn về phát triển du lịch bền vững ở các nước trên thế giới, thì phát triển du lịch ở nước ta đang hướng tới có trách nhiệm đối với tài nguyên và môi trường. Vì thế đã xuất hiện nhiều loại hình du lịch mới ở Việt Nam: du lịch sinh thái, du lịch thiên nhiên, du lịch xanh…

Trong các loại hình du lịch mới được phát triển ở Việt Nam vừa kể trên, du lịch sinh thái được coi như một hướng tiếp cận quan trọng với phát triển du lịch bền vững. Do vậy, tháng 9/1999 Tổng cục Du lịch Việt Nam đã phối hợp với Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới và Ủy ban Kinh tế Xã hội Châu Á – Thái Bình Dương tổ chức Hội thảo về Xây dựng chiến lược phát triển du lịch sinh thái ở Việt Nam. Tại Hội thảo này, lần đầu tiên ở Việt Nam đã đưa ra định nghĩa về du lịch sinh thái. Theo đó ” Du lịch sinh thái là loại hình du lịch được dựa vào thiên nhiên và văn hóa bản địa gắn với việc giáo dục môi trường, có đóng góp cho nỗ lực bảo tồn và phát triển bền vững với sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương ” [3]. Kết quả này được coi là sự mở đầu thuận lợi cho các bước tiếp theo trong quá trình thúc đẩy sự phát triển của du lịch sinh thái nói riêng và du lịch bền vững nói chung ở Việt Nam.

Trên quan điểm thống nhất với các diễn giải khái niệm “Phát triển du lịch bền vững” của Luật du lịch Việt Nam (2005). Đồng thời, với tư duy theo hướng tiếp cận theo mục tiêu của thuật ngữ “PTBV” khái niệm ” PTDLBV”, được tác giả đề xuất như sau: ” Phát triển du lịch bền vững là phát triển những hoạt động du lịch với mục tiêu mang lại lợi ích kinh tế, tạo công ăn việc làm cho xã hội và cộng đồng; thỏa mãn các nhu cầu đa dạng của các thành phần tham gia du lịch… trên cơ sở khai thác các nguồn tài nguyên; đồng thời có ý thức đến việc đầu tư tôn tạo, bảo tồn và duy trì tính nguyên vẹn của các nguồn tài nguyên thiên nhiên, đảm bảo môi trường trong sạch; phải gắn trách nhiệm và quyền lợi của cộng đồng trong việc khai thác sử dụng và bảo vệ tài nguyên, môi trường.

Một số vấn đề cần giải quyết đối với phát triển du lịch bền vững

Theo quan điểm phát triển bền vững thì các hoạt động du lịch được coi là có tính bền vững sẽ được phát triển sao cho các bản chất, quy mô, và phương thức phù hợp và bền vững theo thời gian; phù hợp với khả năng chịu tải của môi trường; có hỗ trợ cho công tác bảo tồn các giá trị tự nhiên và văn hóa, cho cuộc sống của cộng đồng. Như vậy phát triển du lịch bền vững cần chú trọng giải quyết một số vấn đề sau:

Một là. Hiệu quả kinh tế: Đảm bảo tính hiệu quả kinh tế và tính cạnh tranh để các doanh nghiệp và các điểm du lịch có khả năng tiếp tục phát triển phồn thịnh và đạt lợi nhuận lâu dài.

Hai là. Sự phồn thịnh cho địa phương: Tăng tối đa đóng góp của du lịch đối với sự phát triển thịnh vượng của nền kinh tế địa phương tại các điểm du lịch, khu du lịch; bao gồm phần tiêu dùng của khách du lịch được giữ lại tại địa phương.

Ba là. Chất lượng việc làm: Tăng cường số lượng và chất lượng việc làm tại địa phương do ngành du lịch tạo ra và được ngành du lịch hỗ trợ, không có sự phân biệt đối xử về giới và các mặt khác.

Bốn là. Công bằng xã hội: Cần có sự phân phối lại lợi ích kinh tế và xã hội thu được từ hoạt động du lịch một cách công bằng và rộng rãi cho tất cả những người trong cộng đồng đáng được hưởng.

Năm là. Sự thỏa mãn của khách du lịch: Cung cấp những dịch vụ an toàn, chất lượng cao thỏa mãn đầy đủ yêu cầu của du khách, không phân biệt đối xử về giới, chủng tộc, thu nhập cũng như các mặt khác.

Bảy là. An sinh cộng đồng: Duy trì và tăng cường chất lượng cuộc sống của người dân địa phương, bao gồm cơ cấu tổ chức xã hội và cách tiếp cận các nguồn tài nguyên, hệ thống hỗ trợ đời sống, tránh làm suy thoái và khai thác quá mức môi trường cũng như xã hội dưới mọi hình thức.

Tám là. Đa dạng văn hoá: Tôn trọng và tăng cường giá trị các di sản lịch sử, bản sắc văn hoá dân tộc, truyền thống và những bản sắc đặc biệt của cộng đồng dân cư địa phương tại các điểm du lịch.

Chín là. Thống nhất về tự nhiên: Duy trì và nâng cao chất lượng của cảnh vật, kể cả ở nông thôn cũng như thành thị, tránh để môi trường xuống cấp.

Mười là. Đa dạng sinh học: Hỗ trợ cho việc bảo tồn khu vực tự nhiên, môi trường sống, sinh vật hoang dã và giảm thiểu thiệt hại đối với các yếu tố này.

Mười một là. Hiệu quả của các nguồn lực: Giảm thiểu mức sử dụng những nguồn tài nguyên quý hiếm và không thể tái tạo được trong việc phát triển và triển khai các cơ sở, phương tiện và dịch vụ du lịch.

Mười hai là. Môi trường trong lành: Giảm thiểu ô nhiễm không khí, nước, đất và rác thải từ du khách và các hãng du lịch.

Quá trình phát triển du lịch mà đảm bảo giải quyết được các vấn đề nêu trên sẽ được đánh giá là bền vững. Tuy nhiên sự phát triển đó chỉ mang tính tương đối bởi vì trong xã hội luôn luôn có sự thay đổi và phát triển thì sự bền vững của yếu tố này có thể sẽ là nguyên nhân ảnh hưởng đến sự bền vững của những yếu tố khác. Không một xã hội nào, một nền kinh tế nào có thể đạt được sự bền vững tuyệt đối. Mọi hoạt động, mọi biện pháp của con người chỉ nhằm mục đích đảm bảo khả năng khai thác lâu dài các nguồn tài nguyên tự nhiên.

Nguồn trích dẫn trong bài:

[1] Machado A. (2003), Tourism and Sustainable Development, Capacity Building for Tourism Development in VietNam, VNAT and FUDESO, VietNam.

[2] Hens L. (1998), Tourism and Environment, chúng tôi Course, Free University of Brussel, Belgium.

[3] Phạm Trung Lương và các tác giả (2002), Cơ sở khoa học và giải pháp phát triển du lịch bền vững ở Việt Nam, Đề tài nghiên cứu cấp Nhà nước.

[4] Inskeep, E.(1995), National and Regional Tourism planning, Metholodogies and Case Studies, Routledge, London.